Najistotniejszy składnik czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny), niezbędny także w procesie tworzenia czerwonych ciałek krwi w szpiku kostnym, żelazo wiąże dwutlenek węgla w hemoglobinie i transportuje go do płuc, skąd jest on usuwany. Pierwiastek ten jest także składnikiem wielu enzymów i białek biorących udział w metabolizmie organizmu. Bierze udział w syntezie DNA, niezbędny do prawidłowej budowy skóry, włosów, paznokci, do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
Funkcje:
- jest niezbędne do wytwarzania hemoglobiny i pewnych enzymów
- potrzebne do zachowania odporności
- potrzebne do dostarczania tlenu do komórek
- potrzebne do zachowania zdrowej wątroby
- chroni przed niektórymi wolnymi rodnikami
Profilaktyka:
- anemia
- utrata słuchu
- bóle menstruacyjne
- zespół ociężałych nóg
- zaburzenia rozwojowe
- słaba odporność na infekcje
- zmęczenie
Objawy niedoboru:
- apetyt na lód, tynk, krochmal
- anemia
- zawroty głowy
- apatia
- drażliwość
- przyśpieszenie bicia serca
- uczucie duszności,
- osłabienie,
- wypadanie włosów,
- zajady w kącikach ust
- bladość skóry
- brak koncentracji,
- zaburzona koordynacja ruchowa i wzrokowa
- osłabienie odporności
Przedawkowanie:
- choroby serca, nowotwory
- miażdżyca
- przyśpieszenie procesu starzenia
- zaparcia
Co wpływa na polepszenie wchłaniania: miedź, kobalt, mangan, witamina C,
Źródła w żywności:
Mięso, wątroba, ryby, żółtko jaj, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, szpinak, krewetki.
Zalecane normy dietetyczne na Żelazo dla różnych grup ludności*
| Grupy ludności | Żelazo | |
| Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień] | Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [mg / dzień] |
|
| Dzieci 1-3 lat | 7 | 40 |
| Dzieci 4-8 lat | 10 | 40 |
| Chłopcy 9-13 lat | 8 | 40 |
| Młodzież męska 14-18 lat | 11 | 45 |
| Mężczyźni 19-30 lat | 8 | 45 |
| Mężczyźni 31-50 lat | 8 | 45 |
| Mężczyźni 50-70 lat | 8 | 45 |
| Mężczyźni powyżej 70 lat | 8 | 45 |
|
Dziewczęta 9-13 lat |
8 | 40 |
| Młodzież żeńska 14-18 lat | 15 | 45 |
| Kobiety 19-30 lat | 18 | 45 |
| Kobiety 31-50 lat | 18 | 45 |
| Kobiety 50-70 lat | 8 | 45 |
| Kobiety powyżej 70 lat | 8 | 45 |
| Kobiety ciężarne do 18 lat | 27 | 45 |
| Kobiety ciężarne 19-30 lat | 27 | 45 |
| Kobiety ciężarne 31-50 lat | 27 | 45 |
| Kobiety karmiące do 18 lat | 10 | 45 |
| Kobiety karmiące 19-30 lat | 9 | 45 |
| Kobiety karmiące 31-50 lat | 9 | 45 |
*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)
Ciekawostki:
- nawet nieduży niedobór żelaza może objawić się obniżeniem sprawności fizycznej oraz stale uszkodzić czynności psychomotoryczne
- w ostatnich 3 miesiącach ciąży płód odkłada w wątrobie zapasy żelaza, które są do 5 razy większe niż u osobników dorosłych
- dzieci rodzą się z zapasem żelaza na pół roku
- żelazo w formie soli żelazowej niszczy witaminę E
Suplementy zawierające żelazo:
Vital 0 -3 mg
Vital A – 8 mg
vital B - 3 mg
Vital AB - 5 mg
Full Spectrum – 4 mg
Lion Kids D – 5 mg
Senior formula – 3 mg
Power Mins - 4 mg
Iron Plus – 10 mg
Menopausal Formula - 1 mg
New Life - 4 mg