witamina rozpuszczalna w wodzie
Witamina B1 należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie co oznacza, że nie może być magazynowana w organizmie. Należy do grupy witamin B-kompleks i jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i przemianę materii
Funkcje witaminy B1:
- odgrywa zasadniczą rolę w procesach oddychania tkankowego, głównie w przemianie węglowodanów, jest częścią składową koenzymu karboksylazy (pirofosforanu tiaminy)
- zmaga czynność acetylocholiny
- hamuje esterazę cholinową
- działa synergicznie z tyrozyna ii insuliną
- pobudza wydzielanie hormonów gonadotropowych
- przyspiesza gojenie się ran
- wykazuje działanie uśmierzające ból
Profilaktyka:
- ból pooperacyjny
- półpasiec
- epilepsja
- zapalenie nerwu trójdzielnego
- neuropatia czuciowa w cukrzycy
Niedobór witaminy:
Do jej niedoboru dochodzi przede wszystkim na skutek niedostatecznej zawartości w pożywieniu. Objawy niedoboru dotyczą zwłaszcza układu nerwowego oraz układu krążenia i występują wtedy, gdy dzienne spożycie witaminy B1 spada poniżej 0,2-0,3 mg na każde 1000 kcal diety.
- porażenie nerwów i atrofia mięśni kończyn (choroba beri beri)
- zaburzenia czynności centralnego układu nerwowego (oczopląs, zaburzenia pamięci, koncentracji, zakłócenia równowagi emocjonalnej)
- niewydolność krążenia (przyspieszona akcja serca, powiększenie wymiarów serca, obrzęki kończyn górnych i dolnych)
- zakłócenia w procesie trawienia (utrata łaknienia, nudności, wymioty, biegunki)
- tachykardia
- zaniki gruczołów dokrewnych
- w przypadku silnej awitaminozy B1 może wystąpić choroba beri-beri objawiająca się zaburzeniami pracy neuronów i włókien mięśniowych, co powoduje bóle kończyn, osłabienie mięśni, drżenie, niewydolność układu krążenia
Przedawkowanie witaminy B1:
- osłabienie, zmęczenie
- zawroty głowy
- obrzęki
- drżenie mięśni
- zaburzenia rytmu serca
- reakcje alergiczne
- poty
- nudności
Co wpływa na polepszenie wchłaniania: kompleks witamin B, witamina B2, witamina B3, witamina C, witamina E, mangan, magnez
Źródła w żywności:
produkty zbożowe, mięso, wędliny (szczególnie wieprzowina) oraz rośliny strączkowe – groch, fasola. Ponieważ tiamina jest zgromadzona głównie w warstwie zewnętrznej ziaren zbóż, procesy technologiczne polegające na łuskaniu i polerowaniu zubażają mąkę w tę witaminę. Pieczywo ciemne, razowe, kasze i niepolerowany ryż są znacznie lepszym źródłem tiaminy niż pieczywo jasne. Bogatym źródłem witaminy B1 są drożdże oraz pieczywo i ciasta wypieczone na drożdżach. Pomarańcze są bogatym źródłem witaminy B1 i suszone owoce.
| Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu | [mg] |
| Drożdże | 4,1 |
| Pestki słonecznika | 1,95 |
| Kiełki pszenicy | 1,76 |
| Groch – suche nasiona | 0,77 |
| Orzechy pistacjowe | 0,74 |
| Fasola – suche nasiona | 0,67 |
| Szynka wieprzowa | 0,68 |
| Kasza gryczana | 0,58 |
| Mąka pełnoziarnista | 0,54 |
| Orzechy laskowe | 0,43 |
| Ryż naturalny – brązowy | 0,40 |
| Groszek | 0,28 |
| Wątroba | 0,26 |
| Chleb graham | 0,23 |
| Chleb razowy | 0,18 |
| Ziemniaki | 0,12 |
Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B1 dla różnych grup ludności*
| Grupy ludności | Witamina B1 | |
| Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień] | ||
| Dzieci 1-3 lat | 0,5 | |
| Dzieci 4-8 lat | 0,6 | |
| Chłopcy 9-13 lat | 0,9 | |
| Młodzież męska 14-18 lat | 1,2 | |
| Mężczyźni 19-30 lat | 1,2 | |
| Mężczyźni 31-50 lat | 1,2 | |
| Mężczyźni 50-70 lat | 1,2 | |
| Mężczyźni powyżej 70 lat | 1,2 | |
| Dziewczęta 9-13 lat | 0,9 | |
| Młodzież żeńska 14-18 lat | 1,0 | |
| Kobiety 19-30 lat | 1,1 | |
| Kobiety 31-50 lat | 1,1 | |
| Kobiety 50-70 lat | 1,1 | |
| Kobiety powyżej 70 lat | 1,1 | |
| Kobiety ciężarne do 18 lat | 1,4 | |
| Kobiety ciężarne 19-30 lat | 1,4 | |
| Kobiety ciężarne 31-50 lat | 1,4 | |
| Kobiety karmiące do 18 lat | 1,4 | |
| Kobiety karmiące 19-30 lat | 1,4 | |
| Kobiety karmiące 31-50 lat | 1,4 | |
*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)
Ciekawostki:
- należy ją przyjmować w preparatach zawierających kompleks witamin z grupy B
- trzeba ją zażywać podczas posiłków lub 1-1,5 h po jedzeniu, ponieważ najlepiej jest przyswajalna w środowisku kwaśnym, gdzie wydziela się sok żołądkowy
- proszek do pieczenia podnosi pH ciasta (środowisko zasadowe) i zwiększa straty tiaminy podczas wypieku.
Suplementy zawierająca witaminę B1:
- Vital O - 1,4 mg
- Vital A - 1,4 mg
- Vital B - 1,4 mg
- Vital AB - 1,4 mg
- Full Spectrum – 1mg
- Infant Formula – 0,5 mg
- Lion Kids + D – 0,5 mg
- Senior Formula – 1,2 mg
- Menopausal Formula - 2,5 mg
- New Life – o,8 mg