Witamina A – (Retinol, Beta-karoten)

caroten


witamina rozpuszczalna w tłuszczach

Retinol jest to forma witaminy A występująca w naturze, znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Beta-karoten jest karetonoidem, który zostaje przetworzony przez naszą wątrobę na witaminę A
Witamina A nie na darmo stoi na czele „alfabetu witaminowego”, bierze ona bowiem udział niemal we wszystkich zasadniczych funkcjach naszego organizmu. Jest takim „strażnikiem, który stoi u wrót naszego organizmu”. Witamina A podobnie jak witamina E należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Pod nazwą „witamina A” kryje się wiele związków chemicznych wykazujących aktywność biologiczną charakterystyczną dla tej witaminy. Podstawową formą witaminy A jest Retinol, dlatego też witaminę tą inaczej nazywamy właśnie retinolem, dawna jej nazwa to akseroftol.


Funkcje:

  • udział w procesie widzenia
  • wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi
  • korzystnie działa na serce
  • pomaga w zwiększeniu odporności naszego organizmu
  • blokuje działalność benzopirenu (związku rakotwórczego z dymu tytoniowego), przekształcając go w substancje nieszkodliwe dla zdrowia
  • retinol oraz jego pochodne są stymulatorami wzrostu
  • usuwa wolne rodniki
  • zapobiega wysychaniu i rogowaceniu nabłonka,
  • korzystnie oddziałuje na wzrost kości i włosów


Profilaktyka:

  • choroby skóry, egzemy, grzybica, łuszczyca, trądzik, atopowe zapalenie skóry
  • alergia skórna
  • rozedma płuc
  • oczy
  • choroby dziąseł i zębów
  • włosów
  • choroba wrzodowa żołądka
  • zaćma
  • katarakta
  • nowotwór
  • nieżyt oskrzeli
  • nadczynność tarczycy
  • miażdżyca
  • jaskra, gruźlica
  • cholesterol
  • szpiczak
  • gronkowiec złocisty i infekcje bakteryjne
  • wirusy
  • choroby układu krążenia
  • zaburzenia menstruacji i bezpłodność
  • prawidłowy rozwój płodu


Objawy niedoboru witaminy A:

  • kurza ślepota czyli zaburzenie widzenia w warunkach słabego oświetlenia
  • zmiany w obrębie skóry, która staje się sucha , łatwo się łuszczy, ulega zrogowaceniu, pojawia się tzw. gęsia skórka
  • kruche, wolno rosnące paznokcie
  • suche, łamliwe włosy
  • suchość oczu i uczucie pieczenia pod powiekami
  • zaburzenie w funkcjonowaniu barier skórnych i śluzowych sprawia, że organizm staje się podatny na infekcje
  • u dzieci objawem jest także zaburzenie wzrostu i rozwoju,ponieważ witamina A współdziała z hormonem wzrostu
  • brak apetytu
  • zaburzenia płodności


Przedawkowanie:

Witamina A może być bardzo toksyczna jeżeli zażywa się ją w dużych ilościach i przez dłuższy czas.


Uszkodzenia dotyczą:

  • oczu,
  • kości,
  • krwi,
  • skóry,
  • ośrodkowego układu nerwowego,
  • wątroby,
  • układu rozrodczego


Objawy to:

  • osłabienie
  • nudności
  • wymioty
  • ból głowy
  • uszkodzenie skóry
  • zaburzenia psychiczne
  • u kobiet zaburzenia miesiączkowania
  • duże dawki witaminy A podawane podczas ciąży mogą wywołać przedwczesną akcję porodową, a także nieprawidłowości oraz trudności przy porodzie
  • wzrasta ryzyko wystąpienia wad wrodzonych u dzieci
  • ciężkie uszkodzenia prowadzą do ślepoty
  • uszkodzenie wątroby często dotyczą dzieci , którym przypadkowo podaje się preparaty przeznaczone dla dorosłych
  • przedawkowanie witaminy A może powodować wzrost ryzyka wystąpienia raka żołądka, osteoporozy, złamań kości


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: kompleks witamin B, witamina C, witamina D, witamina E, wapń, fosfor, cynk, obecność tłuszczu.


Źródła w żywności

Głównym źródłem witaminy A są produkty pochodzenia zwierzęcego. Oczywiście duży udział w zaopatrzeniu naszego organizmu w tę witaminę mają również produkty roślinne, które zawierają prowitaminę A tj. karoteny. Najbogatszym źródłem witamina. A jest olej z wątroby ryb i zwierząt morskich, zwany popularnie tranem. Natomiast rekordowa dawka witaminy A znajduje się w wątrobie niedźwiedzia polarnego, w 125 g. zawiera ona dawkę 100 – krotnie przekraczającą dzienne zapotrzebowanie człowieka.  chemiczną. Jeśli chodzi o prowitaminę A to bogatym źródłem beta-karotenu są owoce i warzywa o żółtym i pomarańczowym zabarwieniu i ciemnozielone liście warzyw np. marchewka, dynia, szpinak, sałata, zielony groszek, pomidory, rzeżucha, brokuły, a z owoców: morele, wiśnie, śliwki i pomarańcze. Poza tym karoteny są również obecne w mleku krów żywionych na pastwiskach oraz w przetworach uzyskiwanych z takiego mleka.

Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu [µg]
Tran 18000
Wątróbka drobiowa 9700
Wątroba wołowa 7280
Wątroba wieprzowa 3090
Olej z wątroby dorsza 1800
Marchew 1650
Natka pietruszki 990
Masło śmietankowe 887
Żółtko jaj 770
Szpinak 707
Dynia 472
Ser żółty podpuszczkowy 363
Mango 300
Morele 231
Koperek 209
Śmietana 18% 150
Sałata 144
Pomidor 123


Zalecane normy dietetyczne na Witaminę A dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Witamina A
Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień] Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 300 600
Dzieci 4-8 lat 400 900
Chłopcy 9-13 lat 600 1700
Młodzież męska 14-18 lat 900 2800
Mężczyźni 19-30 lat 900 3000
Mężczyźni 31-50 lat 900 3000
Mężczyźni 50-70 lat 900 3000
Mężczyźni powyżej 70 lat 900 3000
Dziewczęta 9-13 lat 600 1700
Młodzież żeńska 14-18 lat 700 2800
Kobiety 19-30 lat 700 3000
Kobiety 31-50 lat 700 3000
Kobiety 50-70 lat 700 3000
Kobiety powyżej 70 lat 700 3000
Kobiety ciężarne do 18 lat 750 2800
Kobiety ciężarne 19-30 lat 770 3000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 770 3000
Kobiety karmiące do 18 lat 1200 2800
Kobiety karmiące 19-30 lat 1300 3000
Kobiety karmiące 31-50 lat 1300 3000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)


Ciekawostki:

  • kobiety przyjmujące środki antykoncepcyjne potrzebują mniej witaminy A.
  • doustne środki antykoncepcyne zwiększają witaminę A
  • organizm potrzebuje cynku aby wykorzystać zmagazynowaną witaminę A
  • kobiety w ciąży i karmiące mogą spożywać witaminę A pod kontrolą lekarza
  • cynk zwiększa przyswajanie witaminy A , a selen wspomaga działanie beta-karotenu
  • witaminę A należy spożywać w czasie posiłku lub po posiłku, bo wtedy ułatwia się jej przyswajanie



spinach

 

Suplementy zawierające witaminę A:

Tagi: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


  1. Witaminy i składniki mineralne dla zdrowia ludzkiego organizmu | Informacyjny Said,

    […] diety firmy Calivita, które zadbają o odpowiednią ilość witamin w Twoim organizmie i konkretna Witamina A na pewno zostanie dostarczona. Poza witaminami organizm człowieka potrzebuje też minerałów, […]

Dodaj swój komentarz do tematu Witamina A – (Retinol, Beta-karoten)