Witaminy Minerały – Zdrowie z CaliVita

Encyklopedia witamin, minerałów i składników odżywczych

Bor

menopausajpgZnaczenie tego pierwiastka zostało odkryte niedawno. Jest to pierwiastek śladowy, który występuje w większości roślin i uważa się go za składnik odżywczy niezbędny dla zdrowia.


Funkcje:

  • pomaga zachować w organizmie właściwy poziom minerałów i hormonów potrzebnych dla zdrowych kości
  • pomaga zmniejszyć utratę wapnia u kobiet po menopauzie
  • pomaga zapobiegać osteoporozie
  • buduje maskulaturę


Profilaktyka:

  • zapalenie stawów
  • osteoporoza
  • objawy menopauzy
  • budowanie maskulatury
  • leczenie zewnętrzne infekcji grzybiczych i bakteryjnych


Niedobór:

  • choroby kości tj. osteomalacja, zapalenie stawów
  • zahamowanie wzrostu
  • problemy z przyswajaniem wapnia, magnezu, fosforu
  • wzmożone odczuwanie skutków stresu przez organizmem


Przedawkowanie:

  • może być toksyczny
  • czerwona wysypka
  • wymioty
  • biegunka
  • osłabienie krążenia
  • szok
  • śpiączka


Zalecane normy spożycia:

do 3 mg


stress11

Suplementy zawierające bor:

Vital 0 - 50 µg

Vital A - 50 µg

vital B – 50 µg

Vital AB - 50 µg

Menopausal Formula - 300 µg


cheeseJest obecny w każdej komórce ciała i niezbędny do życia. Bierze udział we wszystkich procesach, jakie zachodzą w ludzkim organizmie.


Funkcje:

  • wchodzi w skład kości, zębów i błon komórkowych
  • spala cukry dla uzyskania energii
  • współdziała z wieloma enzymami dla aktywowania witamin B-kompleks
  • wzmacnia wytrzymałość
  • jest składnikiem RNA I DNA
  • zapewnia prawidłowe funkcjonowanie mózgu
  • odgrywa ważną rolę w regularnej pracy serca
  • pomaga w utrzymaniu prawidłowego pH
  • łagodzi bóle w zapaleniu stawów


Profilaktyka:

  • osłabienie,
  • stany splątania
  • utrata apetytu
  • drażliwość
  • problemy z mową
  • anemia
  • obniżona odporność na infekcje
  • rozmiękanie kości


Niedobór:

  • osłabienie,
  • stany splątania
  • utrata apetytu
  • drażliwość
  • problemy z mową
  • anemia
  • obniżona odporność na infekcje
  • rozmiękanie kości


Przedawkowanie:

  • biegunka
  • zwapnienie organów i tkanek miękkich
  • uniemożliwia przyswajanie żelaza, cynku i magnezu


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: witamina D


Źródła w pożywieniu:

Produkty mleczne, mięso, ryby, wątroba, jaja, sery żółte, groch, pestki dyni, fasola, ziemniaki, pełnoziarniste produkty zbożowe, marchew, sery podpuszczkowe, sery twarogowe, jaja, mięso, ryby


Zalecane normy dietetyczne na Fosfor dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Fosfor
Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień] Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych
[mg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 460 3000
Dzieci 4-8 lat 500 3000
Chłopcy 9-13 lat 1250 4000
Młodzież męska 14-18 lat 1250 4000
Mężczyźni 19-30 lat 700 4000
Mężczyźni 31-50 lat 700 4000
Mężczyźni 50-70 lat 700 4000
Mężczyźni powyżej 70 lat 700 3000

Dziewczęta 9-13 lat

1250 4000
Młodzież żeńska 14-18 lat 1250 4000
Kobiety 19-30 lat 700 4000
Kobiety 31-50 lat 700 4000
Kobiety 50-70 lat 700 4000
Kobiety powyżej 70 lat 700 3000
Kobiety ciężarne do 18 lat 1250 3500
Kobiety ciężarne 19-30 lat 700 3500
Kobiety ciężarne 31-50 lat 700 3500
Kobiety karmiące do 18 lat 1250 4000
Kobiety karmiące 19-30 lat 700 4000
Kobiety karmiące 31-50 lat 700 4000

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)


Ciekawostki:

  • dietetycy ostrzegają tych, którzy pija duże ilości napojów gazowanych i tych którzy jedzą duże ilości mięsa lub często korzystają z dań błyskawicznych. Taka dieta może spowodować nadmiar fosforu w surowicy krwi i zaburzać wchłanianie żelaza, jak wpływać również na stosunek wapnia do fosforu a to prowadzi do osteoporozy
  • stosunek wapnia do fosforu powinien wynosić 1:1, wtedy zapewniona jest prawidłowa mineralizacja kości
  • fosfor razem z witaminami z grupy B bierze udział w procesach metabolicznych


teeth1

 

 



nerwyZnajduje się we wszystkich komórkach organizmu, jest zaliczany do grupy najcenniejszych biopierwiastków. Znajduje się we wszystkich komórkach organizmu.


Funkcje:

  • jest niezbędny w organizmie człowieka do działania około 80 enzymów i aktywacji witaminy B1
  • uczestniczy w odbudowie fosforanowych źródeł energetycznych skurczu mięśniowego, kwasu ATP i fosforanu kreatyny
  • uczestniczy w syntezie i stabilizacji kwasów nukleinowych DNA i RNA,
  • zapewnia funkcjonowanie mitochondriów komórkowych, uczestniczy, razem z wapniem, w funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej
  • brak magnezu pogłębia stany depresyjne
  • bierze udział w przesyłaniu impulsów nerwowych a zwłaszcza w utrzymaniu prawidłowego rytmu pracy serca
  • konieczny jest do właściwego metabolizmu witaminy C
  • od jego stężenia w organizmie zależy ilość potasu
  • wpływa korzystnie na układ nerwowy
  • pomaga zachować równowagę psychiczną i fizyczną
  • koi nerwy
  • usuwa zmęczenie
  • chroni przed chorobami naczyń krwionośnych
  • zapobiega nadciśnieniu
  • zapobiega skurczom
  • zapobiega odkładaniu się cholesterolu na ściankach tętnic, dzięki temu zmniejsza ryzyko zachorowalności na miażdżycę
  • obniża ryzyko wystąpienia zawału
  • działa korzystnie na krzepliwość krwi
  • zapobiega moczeniu się u dzieci
  • wzmacnia układ odpornościowy
  • blokuje szkodliwe działanie metali trujących
  • bierze udział w procesie wytwarzania insuliny


Profilaktyka:

  • kamienie nerkowe
  • astma
  • osteoporoza
  • depresja, niepokój
  • brak energii
  • zespół napięcia przedmiesiączkowego
  • bóle menstruacyjne
  • wspomaga siły i wytrzymałość u sportowców
  • hipoglikemia
  • bezsenność
  • choroby dziąseł
  • wysoki poziom cholesterolu
  • zatrucie ciążowe
  • problemy z prostatą


Objawy niedoboru:

  • niewydolność pracy serca
  • arytmia,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zahamowanie wzrostu,
  • depresja,
  • skłonność do płaczu,
  • pogorszenie koncentracji,
  • poranne zmęczenie,
  • nawet po wielu godzinach snu,
  • wrażenie ociężałości,
  • bóle głowy,
  • zawroty głowy,
  • utrata równowagi,
  • drgania powiek,
  • wrażliwość na zmiany pogody,
  • skurcze mięśni,
  • drętwienie kończyn,
  • drgawki,
  • bezsenność,
  • pocenie się w nocy,
  • koszmarne sny,
  • osłabienie,
  • puchnięcie dziąseł,
  • próchnica zębów,
  • wypadanie włosów,
  • łamanie się paznokci,
  • przerwy w oddychaniu, astma


Przedawkowanie:

  • niewydolność nerek
  • osłabienie
  • ospałość
  • mrowienie w rękach i nogach
  • trudności z oddychaniem
  • luźne stolce
  • biegunka


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: jego wchłanianie zwiększa się w obecności witaminy B6. białek i cukru mlecznego laktozy.


Źródła w żywności:

Sery żółte, sery białe, mleko, sardynki, rzeżucha, jaja, kapusta, mięso, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe, orzechy.


Zalecane normy dietetyczne na Wapń dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Magnez
Zalecane normy dietetyczne [mg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 80
Dzieci 4-8 lat 130
Chłopcy 9-13 lat 240
Młodzież męska 14-18 lat 410
Mężczyźni 19-30 lat 400
Mężczyźni 31-50 lat 420
Mężczyźni 50-70 lat 420
Mężczyźni powyżej 70 lat 420

Dziewczęta 9-13 lat

240
Młodzież żeńska 14-18 lat 360
Kobiety 19-30 lat 310
Kobiety 31-50 lat 320
Kobiety 50-70 lat 320
Kobiety powyżej 70 lat 320
Kobiety ciężarne do 18 lat 400
Kobiety ciężarne 19-30 lat 350
Kobiety ciężarne 31-50 lat 360
Kobiety karmiące do 18 lat 360
Kobiety karmiące 19-30 lat 310
Kobiety karmiące 31-50 lat 320

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

 

Ciekawostki:

  • magnez i wapń mają wpływ na skurcze i rozkurcze naczyń krwionośnych. Zbyt duża ilość wapnia a mała magnezu powoduje skurcz naczyń wieńcowych co może powodować niedotlenienie mięśnia sercowego
  • magnez jest niezbędny w organizmie człowieka do działania około 80 enzymów i aktywacji witaminy B1


cheese1

 

 

Suplementy zawierające magnez:

Stress Management - 13,5 mg

Vital 0 – 50 mg

Vital A - 50 mg

vital B - 100 mg

Vital AB – 80 mg

Full Spectrum – 25 mg

Lion Kids D - 5 mg

Power Mins - 150 mg

Strong Bones – 150 mg

Menopausal Formula – 50 mg

New Life - 112,5  mg



 

 



blood

witamina rozpuszczalna w wodzie

Jest jedyną witamina zawierającą niezbędne składniki mineralne.Ułatwia syntezę kwasów nukleinowych w czerwonych ciałkach krwi. Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i rozrodczego.

Funkcje witaminy B12:

  • uczestniczy w przemianach puryn i pirymidyn
  • zapobiega anemii złośliwej
  • bierze udział w syntezie DNA
  • tworzy osłonki komórek nerwowych
  • uczestniczy w przemianach metabolicznych tłuszczów i węglowodanów
  • bierze udział w przemianie kwasu foliowego do biologicznie aktywnego tetrahydrofolianu

Profilaktyka:

  • problemy z apetytem
  • rekonwalescencja
  • chroniczne zmęczenie
  • stan splątania i demencji
  • szum w uszach
  • stwardnienie rozsiane
  • przewlekłe bóle
  • drażliwość


Niedobór witaminy:

  • zaburzenia powstawania ciałek krwi, zwłaszcza czerwonych – niedokrwistość złośliwa, magaloblastyczna (choroba Addisona – Biermera)
  • zmiany zwyrodnieniowe błony śluzowej żołądka
  • zaburzenia żołądkowo jelitowe i brak apetytu
  • stany zapalne ust
  • zaburzenia w układzie nerwowym (zaburzenia czucia, niezborność ruchów, zmęczenie, drętwienie rąk i nóg, trudności w chodzeniu)
  • zaburzenia wzrostu u dzieci
  • niemiły zapach ciała
  • hiperhomocysteinemia
  • jąkanie się
  • depresja
  • dolegliwości miesiączkowe


Przedawkowanie witaminy B12:

  • przy stosowaniu przez dłuższy czas megadawek tej witaminy zaobserwowano u niektórych ludzi objawy uczuleniowe.


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: witamina A, witamina B1, witamina B6, kwas foliowy, witamina C, witamina H, potas, wapń, sorbitol

Źródła w żywności:

Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu [µg]
Wątroba 68,0
Wątróbka drobiowa 37,2
Watrobianka 23,4
Ostrygi 18,2
Śledź 13,4
Makrela 9,1
Sardynki w oleju 8,7
Pstrąg 7,4
Żółtko jaj 3,6
Węgorz 2,9
Mięso 2,4
Kurczak 0,9
Mleko

0,3



Zapotrzebowanie:

Witaminę B12 wyraża się w tabelach żywieniowych w mikrogramach [µg]. Dla tej witaminy z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tej witaminy powinna być żywność.

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B12 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Witamina B12
Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 0,9
Dzieci 4-8 lat 1,2
Chłopcy 9-13 lat 1,8
Młodzież męska 14-18 lat 2.4
Mężczyźni 19-30 lat 2,4
Mężczyźni 31-50 lat 2,4
Mężczyźni 50-70 lat 2,4
Mężczyźni powyżej 70 lat 2,4
Dziewczęta 9-13 lat 1,8
Młodzież żeńska 14-18 lat 2,4
Kobiety 19-30 lat 2,4
Kobiety 31-50 lat 2,4
Kobiety 50-70 lat 2,4
Kobiety powyżej 70 lat 2,4
Kobiety ciężarne do 18 lat 2,6
Kobiety ciężarne 19-30 lat 2,6
Kobiety ciężarne 31-50 lat 2,6
Kobiety karmiące do 18 lat 2,8
Kobiety karmiące 19-30 lat 2,8
Kobiety karmiące 31-50 lat 2,8

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)


Ciekawostki:

  • należy łączyć ją z wapniem, ponieważ nie jest łatwo przyswajalna
  • antagonista witaminy B12 jest witamina C i B1, utrudniają one wchłanianie jej
  • niedobór witaminy E powoduje uaktywnienie się B12


baby2

 

 

Suplementy zawierające witamine B12:

ciaza-ze-sloneczkiem1witamina rozpuszczalna w wodzie

Zapobiega wadom cewy nerwowej u płodu. Wpływa na zachowanie kodu genetycznego komórek, reguluje podziały komórkowe i  przekazywanie cech dziedzicznych. Fest pokarmem dla mózgu.


Funkcje witaminy B9:

  • reguluje różne procesy metaboliczne w organizmie, np. bierze udział jako koenzym w przenoszeniu reszt jednowęglowych
  • uczestniczy w syntezie puryn, pirymidyn i niektórych aminokwasów
  • bierze udział w procesie podziału komórek
  • współuczestniczy z witaminą B12 w regulacji tworzenia i dojrzewania czerwonych krwinek


Profilaktyka:

  • niektóre rodzaje anemii
  • dysplazja szyjki macicy
  • obniżona odporność
  • zatrucia pokarmowe
  • pasożyty jelitowe
  • depresja
  • problemy skórne
  • rekonwalescencja
  • zajady
  • bóle


Niedobór witaminy:

  • zaburzenia rozwojowe u płodu (wady cewy nerwowej)
  • niedokrwistość megaloblastyczna
  • nadpobudliwość
  • trudności w zasypianiu
  • słaby wzrost
  • problemy z trawieniem
  • niedożywienie
  • biegunka
  • utrata apetytu
  • osłabienie
  • rozdrażnienie
  • bóle głowy
  • zaburzenia zachowania


Przedawkowanie  witaminy B9:

  • spożycie dziennie 15mg kwasu foliowego może powodować zaburzenia układu nerwowego i pokarmowego
  • u niektórych osób mogą tworzyć się szkodliwe kryształy folacyny w moczu
  • mogą również wystąpić alergiczne odczyny skórne


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: kompleks witamin B, witamina B6, kwas para-aminobenzoesowy (PABA), witamina B12, witamina H, witamina C


Źródła w żywności:

Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu [µg]
Drożdże
Kiełki pszeniczne 350
Watróbka 246
Szpinak 204
Żółtko jajka 154
Endywia 142
Sałata 133
Szparagi 118
Soczewica 104
Ziarno pełne 98
Brokuły 85
Kalafior 66


Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B9 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Witamina B9 (kwas foliowy)
Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień] Bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych [µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 150 300
Dzieci 4-8 lat 200 400
Chłopcy 9-13 lat 300 600
Młodzież męska 14-18 lat 400 800
Mężczyźni 19-30 lat 400 1000
Mężczyźni 31-50 lat 400 1000
Mężczyźni 50-70 lat 400 1000
Mężczyźni powyżej 70 lat 400 1000
Dziewczęta 9-13 lat 300 600
Młodzież żeńska 14-18 lat 400 800
Kobiety 19-30 lat 400 1000
Kobiety 31-50 lat 400 1000
Kobiety 50-70 lat 400 1000
Kobiety powyżej 70 lat 400 1000
Kobiety ciężarne do 18 lat 600 800
Kobiety ciężarne 19-30 lat 600 1000
Kobiety ciężarne 31-50 lat 600 1000
Kobiety karmiące do 18 lat 500 800
Kobiety karmiące 19-30 lat 500 1000
Kobiety karmiące 31-50 lat 500 1000


Ciekawostki:

  • kwas foliowy i witamina B12 wspomagają leczenie chorób serca, obniżają ryzyko raka piersi
  • zmniejsza ryzyko uszkodzenia  DNA
  • kobiety ciężarne z niskim poziomem kwasu foliowego narażone są na poronienia


baby1

 

 

Suplementy zawierające witaminę B9:

soymilkwitamina rozpuszczalna w wodzie

Jest substancja witaminopodobną. To złożony kwas organiczny zawierający siarkę, jest syntetyzowany przez bakterie jelitowe i występuje w szerokiej gamie produktów żywnościowych. Należy do kompleksu witamin z grupy B.


Funkcje:

  • podobnie jak inne witaminy z grupy B bierze udział w syntezie i rozkładzie tłuszczów, aminokwasów i węglowodanów, czyli jest konieczna w przemianie materii
  • podczas procesu trawienia wydziela się z białka zawartego w pożywieniu i przedostaje się do krwi lub sama ulega przetworzeniu w ściance jelit
  • odgrywa dużą rolę w przemianie glukozy, przede wszystkim w pierwszym etapie, w którym współdziała z insuliną, hormonem trzustki
  • pobudza proces przemiany glukozy powstającej w wątrobie, w której witamina ta jest magazynowana
  • stabilizuje także poziom glukozy we krwi. Oddziaływanie tych dwóch substancji jest więc istotne szczególnie dla osób chorych na cukrzycę, u których dodatkowe dawki witaminy B7 mogą poprawić przemianę glukozy
  • odpowiednia ilość witaminy B7 w organizmie ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie systemu nerwowego
  • wpływa na witalność, dobre samopoczucie, a także odczuwanie bólu oraz wrażliwość czuciową
  • współdziała z aminokwasami, takimi jak walina, leucyna lub izoleucyna, które są substancjami białkowymi aktywnymi w mięśniach, co powoduje, że ma duże znaczenie dla zaopatrzenia nerwów w energię
  • B7 może być również nazywana witaminą piękności, gdyż wpływa na prawidłowy stan skóry, a także włosów     i paznokci
  • kontroluje tłuszczową przemianę materii
  • zapobiega  łojotokowi oraz wzmożonej aktywności gruczołów łojowych
  • uczestniczy także w procesie tworzenia hemoglobiny będącej barwnikiem czerwonych krwinek
  • łagodzi objawy niedoboru witaminy B5 i cynku


Profilaktyka:

  • utrata i siwienie włosów
  • bóle mięśniowych
  • egzema
  • zapalenie skóry
  • problemy skórne
  • niektóre rodzaje cukrzycy


Niedobór witaminy B7:

Brak witaminy B7 zdarza się rzadko. Można go jednak zaobserwować u pacjentów szpitali karmionych sztucznie lub poddawanych długotrwałej kuracji sulfonamidami czy antybiotykami, które hamują wzrost bakterii produkujących tę witaminę w organizmie, co może powodować awitaminozę.

  • zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego
  • depresja
  • apatia
  • wzmożona senność
  • stany lękowe
  • halucynacje
  • bóle mięśni
  • nerwowość
  • rozdrażnienie
  • lękliwość
  • nadwrażliwość czuciowa
  • cierpnięcie dłoni i stóp
  • nudność
  • brak apetytu
  • niedokrwistość
  • powiększenie wątroby
  • wzrost  cholesterolu we krwi
  • zapalenia skóry, spojówek
  • włosy i skóra tracą barwę
  • błony śluzowe ust i gardła stają się szare
  • problemy skórne tj.:  wypadania włosów, łuszczenia się naskórka, łojotok i łupieżu, skóra jest tłusta, przybiera szarawy odcień, włosy tracą połysk, a paznokcie się rozdwajają


Przedawkowanie:

  • w odniesieniu do ludzi nie stwierdzono toksyczności witaminy B7, chociaż u ciężarnych szczurów, które przyjmowały zwiększone dawki tej substancji, następowały zaburzenia w wytwarzaniu estrogenu, a nawet resorpcja płodu
  • bóle brzucha,
  • nudności, wymioty
  • złe samopoczucie
  • niekiedy biegunka


Co wpływa na polepszenie wchłaniania: współdziała z witaminami B5, B9, B12, magnez, mangan


Źródła w żywności:

Jest ona szeroko rozpowszechniona w wielu produktach żywnościowych, jednak zawierają one jej bardzo mało. Można ją znaleźć w mleku, wątrobie, nerkach, żółtku jaj, serze, otrębach, rybach (sardynkach, łososiu), drożdżach, mięsie wieprzowym, cielęcym, drobiowym, ciemnym ryżu, kukurydzy i mące ze zbóż. Znajduje się w owocach tj.(arbuzach, bananach, melonach, grejpfrutach, brzoskwiniach, winogronach), warzywach (kalafiorach, burakach, cebuli, grochu, pomidorach, szpinaku, marchwi) oraz orzechach, soi, rzepaku i słonecznikach.

Zawartość w 100 [g] lub [ml] produktu [µg]
Wątróbka 102
Mąka sojowa 63
Żółtko jaj 54
Orzechy włoskie 37
Orzechy ziemne 31
Sardynki 21
Migdały 17
Grzyby 15
Ryż naturalny 9
Mąka pełnoziarnista 7
Szpinak 6
Kraby 6
Szynka 5
Marchew 3
Pomidory 2
Ser chudy


Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B9 dla różnych grup ludności*

Grupy ludności Witamina H
Zalecane normy dietetyczne [µg / dzień]
Dzieci 1-3 lat 8
Dzieci 4-8 lat 12
Chłopcy 9-13 lat 20
Młodzież męska 14-18 lat 25
Mężczyźni 19-30 lat 30
Mężczyźni 31-50 lat 30
Mężczyźni 50-70 lat 30
Mężczyźni powyżej 70 lat 30
Dziewczęta 9-13 lat 20
Młodzież żeńska 14-18 lat 25
Kobiety 19-30 lat 30
Kobiety 31-50 lat 30
Kobiety 50-70 lat 30
Kobiety powyżej 70 lat 30
Kobiety ciężarne do 18 lat 30
Kobiety ciężarne 19-30 lat 30
Kobiety ciężarne 31-50 lat 30
Kobiety karmiące do 18 lat 35
Kobiety karmiące 19-30 lat 35
Kobiety karmiące 31-50 lat 35

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)


Ciekawostki:

  • łagodzi objawy niedoboru witaminy B5 i cynku
  • wchłanianie witaminy H zaburzają estrogeny
  • niedobory mogą wpłynąć na powstawanie wad wrodzonych u płodu


plod

 

 

Suplementy zawierające witaminę B7: