Odkrycie koenzymu Q10 uznano za jedno z największych osiągnięć naukowych XX wieku. Badania wykazały bowiem, że enzym ten nie tylko likwiduje wolne rodniki, dzięki czemu opóźnia proces starzenia się skóry, ale i działa prozdrowotnie: utrzymuje w dobrym stanie tętnice, znacznie przedłużając ich młodość oraz poprawia wydolność fizyczną organizmu. Wraz z upływem lat od ok. 25 r.ż ilość koenzymu Q10 w organizmie człowieka maleje, dlatego powinno się uzupełniać jego niedobory.

Funkcje:

• zwiększa odporność
• poprawia metabolizm mięśnia sercowego
• zapobiega chorobie wieńcowej i chorobom serca
• opóźnia proces starzenia się
• potrzebny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i komórek mózgu
• podnosi poziom energii
• jest stosowany w leczeniu chorób dziąseł
• koenzym Q10 dodaje blasku cerze, sprawia, że staje się gładka, świeża, promienna
• koenzym Q10 wpływa na przyśpieszenie metabolizmu
• polepsz dotlenienie komórek
• jest silnym przeciwutleniacze
• chroni komórki przed działaniem wolnych rodników.

Niedobór:

• badania wykazują, że niedobór Q10 może powodować nieprawidłowości w funkcjonowaniu serca i układu krążenia, nadciśnienie tętnicze
• zaburzenia przemiany materii, regeneracji tkanek oraz układu odpornościowego
• kłopoty z cholesterolem
• może wpływać na spadek nastroju

Źródła w żywności:

Naturalnym i bogatym źródłem koenzymu są makrela, łosoś, sardynki. Dobrym źródłem kwasów omega-3 są też orzechy włoskie, nasiona lnu, soi czy rzepaku. Najbogatsze w ten związek jest surowe mięso, a zwłaszcza serce, nerki, wątroba i śledziona, to znaczy organy o największym zapotrzebowaniu energetycznym, i właśnie one są najbardziej wrażliwe na ubytek czy niedobór tego związku. Niewielkie ilości koenzymu są w świeżych owocach i warzywach. Przyjmowany jest on z pożywieniem, ale ulega zniszczeniu podczas gotowania i przetwarzania produktów. Ponieważ zaliczany jest do związków rozpuszczalnych w tłuszczach, tylko w ich obecności jest wchłaniany z przewodu pokarmowego. Koenzym wytwarza też ludzka wątroba.

Dzienne zapotrzebowanie na kwasy tłuszczowe omega-3

ok. 30 mg Q10, a po tygodniu zwiększyć dawkę do 60mg
aby pokryć dzienne zapotrzebowanie organizmu na niezbędne kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 wystarczy 100 g tłustej ryby morskiej (łososia , makreli tuńczyka), 1,5 łyżki oleju lnianego lub orzechowego i 3 kromki chleba żytniego

Ciekawostki

• dzięki kwasom omega-3 wzmocnisz serce, ochronisz mózg, a nawet możesz mieć mądrzejsze dzieci
• badania wykazały, że kobiety spożywające kwasy omega 3 są mniej narażone na raka piersi, okrężnicy oraz trzonu macicy
• prawdopodobnie omega-3 mogą łagodzić dolegliwości astmy i reumatoidalnego zapalenia stawów

Suplementy zawierające koenzym Q10:

Coenzyme Q10 – 10 mg

Super Co Q10 Plus – 2o mg

Sublingual CoQ10 – 30 mg

Mega Protect 4 Life – 5 mg

Profilaktyka:

zaburzeń układu pokarmowego przy:

• wrzodach żołądka
• niestrawności
• biegunce
• pasożytach jelit

bólów kości i stawów przy:

• artretyzmie
• złamaniach
• zwichnięciach
• stłuczeniach

zmian skórnych jak:

• czyraki
• ropnie
• wrzody
• skazy

zaburzeń wewnętrznych jak:

• cukrzyca
• wysokie ciśnienie krwi
• ból głowy
• choroby nerek i pęcherza moczowego
• gorączka
• nowotwory

chorób układu oddechowego jak:

• kaszel
• astma
• gruźlica

układu płciowego    przy:

• wspomaganiu ciąży i zdrowia dziecka
• regulowaniu miesiączkowania u kobiet
• chorobach prostaty u mężczyzn

oraz innych zaburzeń takich jak:

• infekcje oka
• zapalenie dziąseł
• ból gardła
• ból zęba

Suplementy zawierające owoc noni:

Polonesian Noni - 400mg

Funkcje:

• zawiera witaminę C
• działa odkażająco
• obniża ciśnienie krwi
• pobudza wydzielanie soków trawiennych
• stosowany w zaburzeniach przewodu pokarmowego, jak biegunki , wzdęcia, nieżyt żołądka i jelit, stany spastyczne oraz w chorobach dróg oddechowych (nieżyt oskrzeli i gardła, astma)
• działa bardzo dobrze w miażdżycy
• opóźnia proces starzenia się organizmu
• u dzieci stosowany w formie lewatyw jako środek przeciw owsikom
• zewnętrznie stosowany do okładów na trudno gojące się rany, oparzenia owrzodzenia i grzybice skóry

Ciekawostki:

• intensywna woń czosnku można neutralizować zjedzeniem natki pietruszki , liści selera, zmielonego kminku lum kilku ziaren kawy
• najlepszym sposobem profilaktycznego wykorzystania czosnku jest spożywanie codziennie 2 lub 3  pokrojonych lub zmiażdżonych ząbków, albo picie świeżo wyciśniętego soku, czosnek zawiera związki pochodne siarki dlatego powinny się go wystrzegać uczulone na związki siarkowe, osoby z niskim ciśnieniem i kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby chore na wrzody

Suplementy zawierające czosnek:

Garlic Caps With Extra Parsley - 350 mg

Oleje rybne:

• przeciwdziałają skutkom niektórych leków immunosupresyjnych
• pomagają w leczeniu chorób nerek
• pomagają zapobiegać nowotworom, w szczególności rakowi piersi
• zatrzymują postęp zapalenia stawów
• pomagają chronić przed nadciśnieniem
• zapobiegają chorobom naczyń krwionośnych
• pomagają w zapobieganiu i leczeniu łuszczycy

Obecnie uważa się, że oleje rybie wpływają korzystnie na ogólny stan zdrowia i leczą wiele schorzeń. Najlepszym źródłem są ryby tj. śledź, łosoś tuńczyk, dorsz, krewetki. Maksymalna dawka dla suplementów przyjmowanych bez nadzoru lekarza wynosi 900 mg dziennie.
Oleje rybie mogą być szkodliwe dla cukrzyków, ponieważ mogą powodować wzrost poziomu cukru we krwi i zmniejszenie wydzielania insuliny.

Suplementy zawierające olej rybi:

Shark aid - 750 mg

Omega 3 - 1000 mg

Funkcje:

• pomaga w zasypianiu
• zmniejsza wrażliwość na ból
• zmniejsza łaknienie alkoholu
• naturalny środek antydepresyjny
• pomaga zmniejszyć lęki i niepokój
• jest używany przez mózg z wieloma witaminami i minerałami do wytwarzania serotoniny, neuroprzekaźnika znajdującego się w mózgu
• w bardzo dużych dawkach może być toksyczny (zaburzenia wątroby, astma, toczeń)
• tego aminokwasu nie powinny przyjmować kobiety ciężarne, planujące ciążę, osoby stosujące antydepresyjne inhibitory MAOTauryna
• jako pomoc w zasypianiu lekarz może zalecić 500mg łącznie z witamina B6, amidem kwasu nikotynowego i magnezem do przyjmowania na ok godzinę przed położeniem się spać

Źródła:

biały ser, mleko, mięso, ryby, indyk, banany, ogólnie białka są dobrymi źródłami tego aminokwasu
jako pomoc w zasypianiu lekarz może zalecić 500mg łącznie z witamina B6, amidem kwasu nikotynowego i magnezem do przyjmowania na ok godzinę przed położeniem się spać

Suplementy zawierające tryptofan:

Culevit - 15,3 mg

Przez długi czasu uważany był za pierwiastek toksyczny, dopiero w drugiej połowie XX wieku odkryto jego ważne funkcje.

Funkcje:

• jest przeciwutleniaczem
• jest potrzebny do regeneracji DNA
• jest potrzebny dla zdrowia układu odpornościowego
• zapobiega wielu formom raka
• wspomaga funkcje wątroby
• utrzymuje w dobrym stanie oczy, wzrok, skórę, włosy
• chroni przed chorobami serca i krążenia
• neutralizuje alkohol, wiele narkotyków, dym i niektóre tłuszcze
• wspomaga męska potencję i popęd seksualny

Profilaktyka:

• łupież
• rak
• trądzik
• zapalenie stawów
• astma
• niedostateczna ruchliwość plemników
• zaburzenia tarczycy
• dystrofia mięśni zapalenie wątroby
• epilepsja

Niedobór:

• zaćma
• zaburzenia rozwoju
• choroby serca
• zmniejszenie odporności
• zapalenie mięśni
• osłabienie płodności u mężczyzn
• plamy starcze
• zmiany rakowe
• obniżona zdolność detoksyfikacji

Nadmiar:

• sczerniałe paznokcie oraz skóra
• łysienie
• uszkodzenie skóry
• puchnięcie palców
• wymioty
• przemęczenie

Co wpływa na polepszenie wchłaniania: witamina A i E

Źródła w pożywieniu:

Żywność pochodzenia morskiego, mięso, kukurydza, mąka pełnoziarnista, warzywa strączkowe, orzechy brazylijskie, owies, pszenica, tuńczyk, nasiona słonecznika,

Zalecane normy dietetyczne na Selen dla różnych grup ludności^*

Ciekawostki:

• nadmiar witaminy C obniża wchłanianie selenu
• selen i witamina E działają jako przeciwutleniacze
• osoby zjadające dużo słodyczy pozbawiają się tego cennego pierwiastka
• przypuszcza się, że selen jest najważniejszym składnikiem hamującym rozwój zakażenia HIV do pełnoobjawowego AIDS

Suplementy zawierające selen:

Vital 0 - 15 µg

Vital A - 40 µg 

vital B - 15 µg

Vital AB - 40 µg

Full Spectrum - 20 µg

Infant Formula – 60 mg

Lion Kids D - 10 µg

Senior formula – 20 µg

Super CoQ 10 Plus - 10 µg

Protect 4 Life - 2o µg

Mega Protect 4 Life - 25 µg

Smokerade - 20 µg

Power Mins - 20 µg

Menopausal Formula - 10,5 µg

Pro-State Power - 80 µg

Znajduje się we wszystkich komórkach organizmu, jest zaliczany do grupy najcenniejszych biopierwiastków. Znajduje się we wszystkich komórkach organizmu.

Funkcje:

• jest niezbędny w organizmie człowieka do działania około 80 enzymów i aktywacji witaminy B1
• uczestniczy w odbudowie fosforanowych źródeł energetycznych skurczu mięśniowego, kwasu ATP i fosforanu kreatyny
• uczestniczy w syntezie i stabilizacji kwasów nukleinowych DNA i RNA,
• zapewnia funkcjonowanie mitochondriów komórkowych, uczestniczy, razem z wapniem, w funkcjonowaniu tkanki nerwowej i mięśniowej
• brak magnezu pogłębia stany depresyjne
• bierze udział w przesyłaniu impulsów nerwowych a zwłaszcza w utrzymaniu prawidłowego rytmu pracy serca
• konieczny jest do właściwego metabolizmu witaminy C
• od jego stężenia w organizmie zależy ilość potasu
• wpływa korzystnie na układ nerwowy
• pomaga zachować równowagę psychiczną i fizyczną
• koi nerwy
• usuwa zmęczenie
• chroni przed chorobami naczyń krwionośnych
• zapobiega nadciśnieniu
• zapobiega skurczom
• zapobiega odkładaniu się cholesterolu na ściankach tętnic, dzięki temu zmniejsza ryzyko zachorowalności na miażdżycę
• obniża ryzyko wystąpienia zawału
• działa korzystnie na krzepliwość krwi
• zapobiega moczeniu się u dzieci
• wzmacnia układ odpornościowy
• blokuje szkodliwe działanie metali trujących
• bierze udział w procesie wytwarzania insuliny

Profilaktyka:

• kamienie nerkowe
• astma
• osteoporoza
• depresja, niepokój
• brak energii
• zespół napięcia przedmiesiączkowego
• bóle menstruacyjne
• wspomaga siły i wytrzymałość u sportowców
• hipoglikemia
• bezsenność
• choroby dziąseł
• wysoki poziom cholesterolu
• zatrucie ciążowe
• problemy z prostatą

Objawy niedoboru:

• niewydolność pracy serca
• arytmia,
• nadciśnienie tętnicze,
• zahamowanie wzrostu,
• depresja,
• skłonność do płaczu,
• pogorszenie koncentracji,
• poranne zmęczenie,
• nawet po wielu godzinach snu,
• wrażenie ociężałości,
• bóle głowy,
• zawroty głowy,
• utrata równowagi,
• drgania powiek,
• wrażliwość na zmiany pogody,
• skurcze mięśni,
• drętwienie kończyn,
• drgawki,
• bezsenność,
• pocenie się w nocy,
• koszmarne sny,
• osłabienie,
• puchnięcie dziąseł,
• próchnica zębów,
• wypadanie włosów,
• łamanie się paznokci,
• przerwy w oddychaniu, astma

Przedawkowanie:

• niewydolność nerek
• osłabienie
• ospałość
• mrowienie w rękach i nogach
• trudności z oddychaniem
• luźne stolce
• biegunka

Co wpływa na polepszenie wchłaniania: jego wchłanianie zwiększa się w obecności witaminy B6. białek i cukru mlecznego laktozy.

Źródła w żywności:

Sery żółte, sery białe, mleko, sardynki, rzeżucha, jaja, kapusta, mięso, ziemniaki, buraki, rośliny strączkowe, orzechy.

Zalecane normy dietetyczne na Wapń dla różnych grup ludności^*

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Ciekawostki:

• magnez i wapń mają wpływ na skurcze i rozkurcze naczyń krwionośnych. Zbyt duża ilość wapnia a mała magnezu powoduje skurcz naczyń wieńcowych co może powodować niedotlenienie mięśnia sercowego
• magnez jest niezbędny w organizmie człowieka do działania około 80 enzymów i aktywacji witaminy B1

Suplementy zawierające magnez:

Stress Management - 13,5 mg

Vital 0 – 50 mg

Vital A - 50 mg

vital B - 100 mg

Vital AB – 80 mg

Full Spectrum – 25 mg

Lion Kids D - 5 mg

Power Mins - 150 mg

Strong Bones – 150 mg

Menopausal Formula – 50 mg

New Life - 112,5  mg

Działa podobnie jak witamina E – jako antyoksydant (chroni inne substancje przed oksydacją).

Badania w USA nad witaminą B15 mają ograniczony zasięg. Opis pochodzi z badań radziecjich

„Kwas pangamowy nazywany jest także witaminą B15 lub B17. Został wyizolowany w 1951 roku przez Ernesta Krebsa. Ta witamina staje się obecnie coraz bardziej popularna na całym świecie. Szczególnie szeroko w lecznictwie jest wykorzystywana od lat sześćdziesiątych w krajach byłego Związku Radzieckiego. W Polsce mało znana i rzadko zalecana. W wielu krajach zwrócono na nią uwagę z powodów właściwości dopingujących fizycznie i psychicznie. Różnice w opisywanej skuteczności witaminy B15 były spowodowane małą czystością chemiczną stosowanych preparatów. Sam kwas pangamowy był często z powodu wadliwej technologii niszczony, zanieczyszczany lub zmieniany pod względem chemicznym, co negatywnie odbijało się na jego późniejszych właściwościach farmakologicznych.
Podobnie jak metionina jest donorem grup metylowych w przemianach związków aminowych. Przyśpiesza utlenianie glukozy w komórkach i uzyskiwanie energii w procesie oddychania wewnątrzkomórkowego. Jest włączana do przemian metioniny i homocysteiny. Pobudza syntezę fosfokreatyny. Po podaniu doustnym ulega wchłonięciu z jelit do układu wrotnego w ciągu 0,5-1 godziny. Jest metabolizowana w wątrobie. Przekształcana jest do monometyloglicyny, sarkozyny mięśniowej (CH3NHCH2COOH, czyli N-metyloglicyny) i glicyny. Metabolity są transportowane następnie do innych komórek ciała, w tym do układu nerwowego. Aminokwas glicyna jest nie tylko składnikiem białek, jest również neurotransmiterem hamującym (mediatorem) w centralnym układzie nerwowym”.

Funkcje witaminy B15:

• stymuluje odpowiedź immunologiczną
• łagodzi niektóre objawy astmy
• witamina B15 nasila nie tylko utlenianie glukozy, ale również lipidów
• obniża stężenie cholesterolu we krwi, rozszerza naczynia krwionośne
• poprawia ukrwienie mięśni oraz innych tkanek
• nasila oddychanie w neuronach, przez co pobudza psychicznie
• przyśpiesza katabolizm kwasu mlekowego powstającego podczas pracy mięśni
• dzięki pobudzaniu procesów oksydacyjnych i tlenowych przemian kwasu mlekowego zapobiega przedwczesnemu męczeniu się mięśni
• poprzez zwiększenie ukrwienia mięśni i nasilenia syntezy ATP powoduje zwiększenie wydolności fizycznej
• większa też produkcję żółci i detoksykację, czyli odtruwanie organizmu
• przyśpiesza wydalanie toksyn azotowych, węglowodorowych, sterydowych i metali ciężkich
• nasila działanie sulfonamidów i antybiotyków
• kwas pangamowy poprzez glicynę wywiera wpływ przeciwdrgawkowy. Glicyna bowiem hamuje neurony ruchowe rdzenia kręgowego. Dlatego witamina B15 powinna być zalecana wszystkim osobom cierpiącym na drżenie mięśni (np. choroba Parkinsona) oraz padaczkę
• witamina B15 usuwa także nadmierne drżenie mięśni spowodowane stresem i podnieceniem nerwowym
• przy dłuższym zażywaniu kwasu pangamowego widoczne ogólne wzmocnienie i pobudzenie organizmu pod względem fizycznym i psychicznym
• organizm odporny jest na przemęczenie
• wyraźnie wzrasta aktywność mięśnia sercowego,
• usprawnieniu ulegają procesy myślowe, człowiek staje się bardziej otwarty, śmiały i rozmowny
• dlatego w wielu krajach witamina B15 zalecana jest również w terapii autyzmu, demencji starczej, miażdżycy i gapowatości starczej
• kwas pangamowy działa ochronnie na miąższ wątroby, zapobiegając stłuszczeniu i marskości
• wywiera wpływ przeciwzapalny i lipotropowy
• pobudza regenerację tkanki łącznej, mięśniowej, chrzęstnej, nabłonków, włosów i paznokci. działa też immunostymulująco i pobudza uwalnianie hormonów

Profilaktyka:

• przewlekłe choroby włosów i skóry (np. trądzik, łuszczyca, dermatozy, wyprysk, piodermia)
• otyłość
• miażdżyca, choroba wieńcowa
• zaburzenia krążenia mózgowego
• schorzenia objawiające się drżeniem mięśni
• kamica żółciowa i moczowa
• cukrzyca
• depresja
• ogólne osłabienie
• zaburzenia kojarzenia
• niska zdolność regeneracji tkanek
• nadciśnienie
• zespół sinych i zimnych kończyn
• blednica
• zawroty głowy i szum w uszach w wieku podeszłym
• choroby zakaźne (bakteryjne i grzybicze)
• autyzm
• zatrucia
• obniżona odporność na choroby
• alergia, dyskinezy dróg żółciowych i jelit

W literaturze rosyjskiej opisano szereg eksperymentów związanych z podawaniem kwasu pangamowego kosmonautom i sportowcom.

Źródła w pożywieniu:

• drożdże piwne
• nasiona dyni
• brązowy ryż niepolerowany
• ziarno sezamu

Przedawkowanie witaminy B15:

Nie opisano przypadków toksyczności, ale niektórzy sportowcy odczuwali nudności na początku terapii witaminą B15.

Zalecane normy dietetyczne na witaminę B15:

witamina B15 jest podawana doustnie w dawce 100-200 mg/dobę

Ilość witaminy B15 podaje się w miligramach, działa ona najlepiej, gdy jest ona przyjmowana po  największym posiłku w ciągu dnia

Co wpływa na polepszenie działania: wykazuje synergizm z tranem, olejem z rekina, koenzymem Q10, karotenem, fitosterolami (sitosterole), witaminą F, witaminą B12, kwasem foliowym, witaminą B6, E, A, H i sylimaryną.

W Polsce można kupić preparat Calgam = Кальгам (Ufa Wita) – draż. 50 mg (Сalcii раngamas – pangamian wapnia).

witamina rozpuszczalna w wodzie

Uczestniczy aktywnie aż w 100 reakcjach chemicznych. Bierze udział w przemianie białek i aminokwasów. Wspomaga mózg  zapobiega anemii. Organizm nie potrafi jej magazynować a jej zapasy wyczerpują się po miesiącu.

Funkcje witaminy B6:

• bierze udział w przemianie aminokwasów, ułatwia ich rozkład, przemianę tłuszczów i węglowodanów
• umożliwia magazynowanie energii
• uczestniczy w tworzeniu enzymów, hormonów, hemoglobiny
• uczestniczy w powstawaniu prostaglandyn
• ma wpływ na ciśnienie krwi, skurcze mięśni, pracę serca, prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego
• zwiększa odporność organizmu
• łagodzi skutki uboczne leków
• wspomaga leczenie nerek
• zmniejsza nadmierne wydalanie kwasu szczawiowego z moczem
• zapobiega tworzeniu się kamieni nerkowych
• pomaga zwalczać ból i zesztywnienia nadgarstka i dłoni
• łagodzi objawy tzw. napięcia przedmiesiączkowego, depresji, drażliwości, bolesności piersi, bólów głowy
• wspomaga leczenie łojotokowego zapalenia skóry, wypadania włosów, zapalenia warg i języka

Profilaktyka:

• kurcze mięśni
• kurcze nóg
• drętwienie rąk
• poranne mdłości
• choroby skórne
• zaburzenia nerwowe
• odporność na insulinę
• zespół napięcia przedmiesiączkowego
• astma
• kamienie nerkowe, anemia, zatrzymanie płynów
• autyzm dziecięcy
• choroby serca

Niedobór witaminy B6:

• stany zapalne skóry – dermatitis (łojotokowe zmiany na twarzy, podrażnienie języka i błon śluzowych jamy ustnej
• zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (języka, kącików warg)
• zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym (apatia, bezsenność, nadwrażliwość, napady drgawek)
• zwiększona podatność na infekcje
• nadmierne pocenie się
• niedokrwistość makrocytarna

Przedawkowanie witaminy B6:

• przy dłuższym stosowaniu pirydoksalu w ilości 2 g dziennie mogą wystąpić zaburzenia neurologiczne

Co wpływa na polepszenie wchłaniania: witamina B1, witamina B2, witamina B5, witamina H, witamina C, magnez, cynk

Źródła w żywności:

Występuje w: rybach, wieprzowinie, jajach, wątrobie, niełuskanym (brązowym) ryżu, soi, pszenicy, owocach (bananach), warzywach (kapuście, awokado), orzechach

Zalecane normy dietetyczne na Witaminę B6 dla różnych grup ludności*

*(według Dietary Reference Intakes ustalone przez National Academy of Sciences, Food and Nutrition Board, USA)

Ciekawostki:

• niedobór witaminy B6 utrudnia działanie wapnia i magnezu, miedzi, selenu
• zbyt mała ilość witaminy B6 obniża ilość witaminy C we krwi, a niedobór witaminy C zwiększa wydalanie B6
• witamina B6 przyśpiesza i ułatwia wchłanianie magnezu
• witaminę B6 powinni przyjmować ludzie narażeni na promieniowanie, chorzy na serce, nerki, nowotwory, astmę

Suplementy zawierające witaminę B6:

• Stress Management – 2 mg
• Vital 0 – 2 m g
• Vital A - 2 mg
• Vital B – 2 mg
• Vital AB – 2 mg
• Full Spectrum – 1,2 mg
• Infant Formula - 0,4 mg
• Lion Kids D – 0,7 mg
• Senior Formula – 1,5 mg
• Menopausal Formula - 2,5 mg
• New Life - 1mg
• Natural HGH Support – 2 mg
• Culevit 1,2 mg